پیام استاد دکتر محسن هشترودی

آقای مدیر محترم مجله یکان خواهشمندم اجازه فرمایند که این چند سطر در صفحات آن مجله برای اطلاع دانش آموزان درج گردد و ضمنا با عرض پوزش به جوانانی که با مکاتبه گاهی‌ جویای مطالبی از من بوده اند به عنوان جواب تقدیم شود.

ریاضیات جدید بر مفاهیم جدیدی بنیان می‌گیرد که طرف توجه دانشمندان پیشین نبود یا لا اقل آنگونه که اکنون مورد بر رسی‌ قرار می‌گیرد از طرف پیشینیان بر رسی‌ نمی‌شد. بنیان اساسی‌ در ریاضیات جدید نظریه مجموعه‌ها و به کار بستن آن در مباحث دیگر علوم است. توپولوژی و جبر مجرد دو دیسیپلن ریاضی‌ است که مستقیماً از نظریه مجموعه‌ها مشتق میشود یعنی‌ در واقع قواعد منضبط راجع به افراد مجموعه و کیفیت ترکیب و آمیزش آنها توپولوژی و جبر مجرد را به وجود میاورد.

در برنامهٔ دبیرستانها این دیسیپلن‌های خاص منظور نگردیده است ولی‌ از طرف استادان و معلمین ریاضی‌ کتاب‌هایی‌ برای مطالعهٔ دانش آموزان تالیف میگردد که مطالعهٔ آنها در کشور‌های غربی به دانش آموزان توصیه میگردد. یک سلسله از این انتشارت کتابهای کوچکی است که در سالهای اخیر از طرف بنگاه وبستر و مارک گروهیل در ممالک متحده آمریکا به چاپ رسیده است و شاید در نوع خود کم نظیر است. اخیرا بنگاه ایران – مک گروهیل توسط معلمین مجرب و کار آزموده ریاضی‌ به ترجمه و نشر این کتابها به زبان فارسی اقدام کرده است و در همین ایام جلد اول این انتشارت به نام توپولوژی در دسترس عامه قرار می‌گیرد. برای معرفی‌ و نوشتن مقدمه‌ای ناشر و مترجم نسخه این کتاب و ترجمه آن را در اختیار من گذاشتند. زحمت مترجم در برگرداندن مطالب کتاب به زبانی ساده به همان روانی‌ اصل که از طرف مولف منظور شده است زحمتی به سزا و مأجور و اقدام ناشر اقدامی پسندیده است. غالباً از طرف جوانان دانشجو و دانش آموز که طالب اطلاع بر جریان جدید علوم اند از من سوالاتی میشود که امکان جواب بوسیله پست فراهم نمی‌شود و استغراق وقت و اشتغال خاطر اجازه کتابت نمیدهد. انتشار این کتابها جوابگوی این احتیاج‌ها و این سوال هاست. طالبان علم را به مطالعه این کتابها و تعمق در آن دعوت می‌کنم و یقین دارم که با مطلعی‌ آنها ذهن ‌ها تشویق و تشحیذ میشوند و چه بسا راهجویی و گام سپری طالب علمی‌ در کوشش خود با این مطالعه‌ها مطمئن تر و ثمر بخشتر میگردد و این بهترین اجر و پاداشی است که مولف و مترجم به نیت آن به خدمت برخاسته اند. بین کتابهای خواندنی در ایران کتاب علمی‌ به معنی اخص کمتر نشر میشود یا شاید اصلا منتشر نمی‌شود. این اقدام ناشر و زحمت مترجمان این سلسله کتابها در خور قدرشناسی و سپاسگزاری است و امید است که در خدمت خود موفق و کامیاب و نزد اهل علم روی سفید و سر افراز باشند و از کار دلسرد نشوند و روز به روز قدم آنان در این راه استوارتر و پایاتر گردد.

محسن هشترودی

۱۴۴۳/۷/۴

یکان